Hóa chất giảm điện trở đất là gì?
Trả lời nhanh: Hóa chất giảm điện trở đất, thường gọi tắt là GEM (Ground Enhancement Material), là hỗn hợp bột gồm than chì, muối khoáng và khoáng chất dẫn điện, đổ bao quanh cọc tiếp địa hoặc cáp chôn để hạ điện trở suất của vùng đất tiếp xúc. Đóng bao khoảng 11,3–11,36 kg, thi công được cả dạng khô và dạng trộn nước.
Cơ chế không phải là làm cả khối đất dẫn điện tốt hơn. Nó mở rộng kích thước điện cực. Một cây cọc D16 có chu vi khoảng 5cm; bọc quanh nó một khối GEM đường kính 10cm thì phần tiếp xúc với đất trở thành khối trụ có chu vi gấp đôi và dẫn điện tốt hơn hẳn đất nguyên bản. Dòng đi ra khối đất qua một mặt tiếp xúc rộng hơn, nên điện trở giảm.
Khi nào nên dùng và khi nào không nên?
Trả lời nhanh: Dùng khi nền đất bản thân nó không dẫn — đá ong, đất đồi khô, nền cát, nền lẫn sỏi — hoặc khi mặt bằng chật không đủ chỗ giãn cọc. Không nên dùng khi đất còn ẩm tốt và vẫn còn chỗ đóng thêm cọc, vì lúc đó thêm cọc rẻ hơn nhiều.
| Hiện trạng | Phương án kinh tế hơn | Lý do |
|---|---|---|
| Đất phù sa ẩm, còn mặt bằng rộng | Đóng thêm 2–3 cọc | Chi phí thấp hơn hẳn vài bao hóa chất |
| Nền đá ong, đất đồi khô | Dùng GEM ngay từ đầu | Thêm cọc gần như không kéo điện trở xuống |
| Mặt bằng chật, không giãn được cọc | GEM kết hợp giếng khoan sâu | Tăng hiệu quả theo chiều sâu thay vì chiều rộng |
| Nền cát, nước ngầm sâu | Giếng khoan sâu + GEM | Phải chạm tầng ẩm mới ổn định qua các mùa |
| Bãi cũ, điện trở tăng dần | Kiểm tra mối nối trước, rồi mới tính GEM | Nguyên nhân thường là ăn mòn, không phải đất |
Chúng tôi nói rõ dòng đầu tiên của bảng này dù nó làm giảm đơn hàng: trên nền đất tốt, hai cây cọc tiếp địa rẻ hơn nhiều so với vài bao hóa chất và cho kết quả tương đương. GEM chỉ thực sự đáng tiền ở chỗ đất khó, nơi mà mua thêm cọc chỉ làm tăng hóa đơn chứ không đổi được số đo.
Tính số bao hóa chất cần dùng
Trả lời nhanh: Lượng hóa chất tính theo thể tích khoảng trống cần lấp, không theo số cọc. Lấy thể tích lỗ khoan trừ đi thể tích cọc, rồi chia cho thể tích một bao sau khi trộn để ra số bao.
Với giếng khoan, thể tích cần lấp bằng diện tích mặt cắt lỗ nhân chiều sâu, trừ phần cọc chiếm chỗ. Lỗ Ø 7,5cm sâu 2,5m cần lượng khác hẳn giếng Ø 15cm sâu 20m, dù cả hai đều “một cọc”. Đây là lý do câu hỏi “một cọc cần mấy bao” không có đáp án cố định.
Với rãnh nằm ngang, định mức tham khảo là một bao khoảng 11,3 kg phủ được chừng một mét cáp đồng trần khi rãnh rộng 10cm và tổng chiều dày lớp hóa chất khoảng 10,2cm. Rãnh rộng hơn hoặc lớp dày hơn thì số bao tăng theo tỷ lệ thể tích.
Thi công theo giếng khoan
Trả lời nhanh: Khoan lỗ đường kính từ 7,5cm trở lên và sâu hơn chiều dài cọc khoảng 15cm, hàn sẵn dây tiếp địa vào cọc rồi mới thả xuống, trộn mỗi bao với 5,6–7,6 lít nước sạch, đổ đầy quanh cọc, chờ 30–60 phút cho đông cứng rồi lấp đất.
- Khoan đúng cỡ lỗ. Lỗ nhỏ hơn 7,5cm thì lớp GEM quanh cọc quá mỏng, không tạo được khối điện cực mở rộng đủ để thay đổi số đo.
- Hàn dây trước khi thả cọc. Mọi mối nối phải xong trước khi đổ. Phát hiện thiếu mối nối sau khi hóa chất đã cứng đồng nghĩa phải phá ra làm lại từ đầu.
- Trộn đúng lượng nước. Mỗi bao pha 5,6–7,6 lít nước sạch, khuấy tới khi đồng nhất rồi đổ ngay. Không dùng nước muối hay nước nhiễm mặn — muối sẽ ăn mòn cọc và phá luôn đặc tính không rửa trôi.
- Đổ đầy, không để khoảng rỗng. Túi khí trong lòng lỗ khoan là chỗ mất tiếp xúc, làm hỏng chính thứ mình bỏ tiền ra mua.
- Chờ đủ 30–60 phút cho hỗn hợp liên kết thành khối giữa cọc và đất, rồi mới phủ đất và nén nhẹ.
Thi công theo rãnh nằm ngang
Trả lời nhanh: Rải một lớp GEM dày khoảng 5cm xuống đáy rãnh, chờ 15–20 phút cho se lại, đặt cáp đồng trần lên trên, rải tiếp lớp phủ kín cáp rồi chờ 30–60 phút trước khi lấp đất.
Bước chờ 15–20 phút giữa hai lớp là chi tiết bị bỏ qua nhiều nhất tại công trình. Đổ liền tay, sợi cáp chìm xuống đáy rãnh và nằm luôn trên nền đất chứ không nằm giữa khối hóa chất. Kết quả là bạn trả tiền cho một lớp bao trọn mà chỉ nhận được nửa mặt tiếp xúc. Hai mươi phút chờ đổi lấy đúng hiệu quả đã thiết kế là một đánh đổi rất đáng.
Về những con số phần trăm trên thị trường
Trả lời nhanh: Mức giảm điện trở phụ thuộc điện trở suất đất ban đầu, lượng hóa chất dùng và chất lượng thi công. Đất càng xấu thì biên độ cải thiện càng lớn; trên đất vốn đã ẩm và dẫn tốt thì mức giảm nhỏ, không bù nổi chi phí.
Bạn sẽ thấy nhiều nơi quảng cáo những con số phần trăm rất ấn tượng. Chúng tôi không lặp lại chúng, vì hầu như không nơi nào công bố kèm điều kiện đo: đất gì, điện trở suất bao nhiêu, dùng mấy bao, đo sau bao lâu. Thiếu những thông tin đó thì con số phần trăm chỉ là lời quảng cáo.
Cách làm đúng và cũng là cách bảo vệ chính bạn: đo điện trở trước khi đổ và ghi lại, đổ hóa chất, chờ ổn định rồi đo lại qua hộp kiểm tra điện trở. Hai con số trước và sau là bằng chứng cho hồ sơ nghiệm thu, đồng thời là căn cứ để quyết định có cần bổ sung tiếp hay không. Ngưỡng cần đạt với hệ chống sét trực tiếp là không quá 10Ω theo TCVN 9385:2012.
Kiểm tra bao hóa chất khi nhận hàng
Trả lời nhanh: Xem bao còn nguyên tem và không rách, khối lượng ghi trên bao khớp đơn hàng, bột tơi không vón thành cục cứng, và có đủ chứng từ CO/CQ kèm theo.
- Bao rách hoặc ẩm: hóa chất hút ẩm sẽ vón cục, trộn không đều và giảm hiệu quả rõ rệt.
- Bột vón cứng: bóp thử qua lớp bao, bột tơi mới đúng. Cục cứng là hàng để lâu nơi ẩm.
- Khối lượng ghi trên bao: đối chiếu với đơn, vì bóc tách của bạn tính theo số bao.
- Chứng từ: CO/CQ cần cho hồ sơ nghiệm thu, hỏi trước khi đặt chứ đừng đợi lúc thẩm định.
Ba câu khách hay hỏi lại
“Đổ muối với than cho rẻ, cũng giảm điện trở mà?”
Giảm thật, trong vài tháng đầu. Sau đó muối tan theo nước mưa, điện trở quay về mức cũ, và trong suốt thời gian tồn tại lớp muối đó ăn mòn cọc tiếp địa. Tính trên vòng đời mười năm, cách này tốn kém hơn dùng hóa chất một lần.
“Đổ ít thôi cho tiết kiệm được không?”
Đây là kiểu tiết kiệm phản tác dụng rõ nhất trong ngành. Lớp mỏng không tạo đủ khối điện cực mở rộng nên số đo gần như không đổi so với không đổ. Đã quyết định dùng thì dùng đủ định mức; nếu ngân sách không cho phép thì thà chuyển sang phương án đóng thêm cọc.
“Đổ xong là xong hẳn, khỏi đo lại nữa phải không?”
Bản thân khối hóa chất ổn định và không cần bổ sung. Nhưng phần còn lại của hệ thống thì vẫn xuống cấp: cọc ăn mòn, mối nối oxy hóa, độ ẩm đất đổi theo mùa. Vẫn cần đo định kỳ hằng năm, tốt nhất vào cuối mùa khô.
Mua hóa chất giảm điện trở tại Tổng Kho Điện
- Chúng tôi nói thẳng khi bạn không cần mua. Gửi số đo và loại đất, nếu trường hợp của bạn chỉ cần thêm cọc thì chúng tôi tư vấn thêm cọc.
- Tính số bao theo thông số lỗ khoan thật của bạn, không bán theo ước lượng chung chung mỗi cọc mấy bao.
- Hàng đóng bao nguyên tem, ghi rõ khối lượng, kèm CO/CQ cho hồ sơ nghiệm thu.
- Bao rách, ẩm hoặc vón cục khi nhận: đổi ngay, chúng tôi chịu phí vận chuyển.
- Gom cùng cọc tiếp địa, cáp đồng trần và thuốc hàn hóa nhiệt trong một đơn. Xuất hóa đơn VAT, giao toàn quốc.
Câu hỏi thường gặp
Trộn hóa chất giảm điện trở với bao nhiêu nước?
Mỗi bao trộn khoảng 5,6 đến 7,6 lít nước sạch, khuấy đều tới khi hỗn hợp đồng nhất rồi đổ ngay. Tuyệt đối không dùng nước muối hoặc nước nhiễm mặn vì sẽ gây ăn mòn cọc và làm mất đặc tính không rửa trôi.
Có thể đổ hóa chất dạng khô không cần trộn nước không?
Được, đây là cách thi công dạng khô: rải bột trực tiếp rồi để hơi ẩm trong đất tự làm hóa chất kết khối. Cách này nhanh hơn nhưng thời gian đạt hiệu quả ổn định lâu hơn, phù hợp với nền đất vốn đã có độ ẩm nhất định.
Hóa chất giảm điện trở có ăn mòn cọc và cáp đồng không?
Loại đúng chuẩn được chế tạo để trung tính với kim loại và không tan trong nước, nên an toàn cho cọc mạ đồng và cáp đồng trần chôn cùng. Đây là khác biệt căn bản so với cách đổ muối hạt truyền thống vốn ăn mòn rất mạnh.
Bao lâu sau khi đổ thì đo lại được?
Hóa chất cần khoảng 30 đến 60 phút để đông cứng trước khi lấp đất. Nên đo lại sau khi đã lấp và để hệ thống ổn định, đồng thời ghi cả số đo trước và sau vào hồ sơ làm căn cứ đối chiếu cho các kỳ kiểm tra sau.
Hóa chất dùng được bao nhiêu năm, có phải đổ bổ sung không?
Vì không tan trong nước và không bị rửa trôi, khối hóa chất giữ đặc tính dẫn điện lâu dài mà không cần bổ sung định kỳ. Phần suy giảm theo thời gian của cả hệ thống thường đến từ cọc bị ăn mòn và mối nối oxy hóa chứ không phải từ lớp hóa chất.
Trời mưa có thi công hóa chất giảm điện trở được không?
Nên tránh đổ khi đang mưa to hoặc lỗ khoan đang đọng nước, vì nước thừa làm loãng hỗn hợp và trôi mất phần chưa kịp đông kết. Nếu buộc phải làm trong mùa mưa thì hút cạn nước trong lỗ khoan trước và che chắn miệng lỗ khi đổ.
Gửi số đo hiện tại, nhận tư vấn nên hay không nên dùng
Cho biết điện trở đang đo được là bao nhiêu, nền đất loại gì và bãi đã đóng mấy cọc. Chúng tôi sẽ trả lời thẳng là trường hợp của bạn nên đóng thêm cọc hay nên dùng hóa chất, kèm số bao cần thiết tính theo thông số lỗ khoan thật.
Gọi 096 746 1828 hoặc gửi số đo qua Zalo.


